Fotoğraflar: Hermès Erkek Sonbahar/Kış 2026, Launchmetrics Spotlight

Véronique Nichanian’ın Hermès’teki 37 yıllık seyahati da tam olarak bu türlü bir veda. Bir kapanıştan çok, geriye bakmadan yürümeyi bilen bir çizginin kendi içine çekilmesi üzere. Ne dramatik ne nostaljik. Tersine sakin, emin ve hâlâ hareket halinde.

Hermès

Paris’te, Palais Brongniart’ın mermer tabanlarına adım attığım anda bunun sıradan bir Hermès defilesi olmayacağı belirliydi. Giriş harika kalabalıktı; davetliler şimdi içeri alınmadan, yerin önünde yükselen çığlıklar ve alkışlar havayı dolduruyordu. Bu sesler bir yıldız geçidini değil, bir vedayı karşılıyordu. Véronique Nichanian’ın 37 yıl sonra Hermès erkek giysisinin başından çekilişine tanıklık etmek üzere Paris’te toplanan moda dünyası, alışıldık uzaklığını çoktan terk etmişti. Konuklar içeri girerken duyulan coşku, bir defile öncesi heyecanından çok daha fazlasını anlatıyordu: Bu, sessiz ustalığın, sürekliliğin ve az rastlanan bir tasarım disiplininin canlı bir selamlanışıydı.

Salona girdiğimde yerin kendisi adeta defilenin bir kesimiydi. Palais Brongniart’ın yüksek tavanından sarkıtılmış dev ekranlar, tarihi mimarinin ortasında asılı duran çağdaş hafıza panelleri üzereydi; yukarı bakmaya zorlayan, yerin yükünü yukarıya taşıyan bir kurgu. Şimdi birinci adımda hissedilen heyecan, sadece bir koleksiyon beklentisinden değil, yaşanmakta olan ana tanıklık etme şuurundan besleniyordu. Kalabalık harikulâde yoğundu; konuklar yerlerine yanlışsız ilerlerken salondan yükselen sesler —alkışlar, seslenmeler, kısa çığlıklar— bir podyum öncesi sessizliğini büsbütün ortadan kaldırmıştı. Bu, disiplinli bir Paris defilesinden çok, ender rastlanan bir veda anının yarattığı kolektif taşkınlıktı. Herkes bunun son yürüyüş olduğunu biliyor fakat tıpkı vakitte Hermès’e has biçimde bu vedanın gösterişli değil ölçülü, şuurlu ve vakte yazılan bir anlatı olacağını da sezgisel olarak hissediyordu.

Bu son koleksiyon, bir “final” olmayı reddediyor. Zira Nichanian için giysi hiçbir vakit bir anı objesi olmadı. O, çalışılan, tekrar tekrar elden geçirilen, vakitle yaşayan bir şeydi. Bu yüzden Hermès erkeği daima hareket halindeydi: yürürken, seyahat ederken, dururken bile hazır. Kıyafetler ona eşlik ederdi; onu tanımlamaz, ona yük olmazdı.

Palais Brongniart’ın mermer tabanında yürüyen bu erkekler yüksek sesle konuşmuyordu. Ancak özgüvenleri sessizdi; neredeyse kibirli bir sadelikle. Kaşmirler, yün keçeler, yumuşatılmış deriler ve ipekler… Her biri bir döneme değil, bir hayata aitmiş üzere duruyordu. Zira Nichanian’ın asıl sıkıntısı hiçbir vakit trend olmadı. Onun problemi kalıcılıktı.

Bu koleksiyonda geçmiş ile bugün arasındaki hudut şuurlu bir halde bilerek silindi. 1991’den bir deri tulum, 2003’ten ince çizgili bir deri ekip, 2001’in aviator ruhu… Hepsi yeni modüllerle yan yana durdu. Nerede eskisi bitiyor, nerede yenisi başlıyor ayırt etmek mümkün değildi. Aslında maksat da buydu. Zira uygun bir giysi vakitle eskimez, yalnızca öteki bir halde okunur.

Nichanian’ın “lüks” sözüyle arasına uzaklık koyması boşuna değil. Onun dünyasında lüks, bağıran bir tez değil, el emeğiyle kurulan bir dikkat hali. Kumaş araştırmasına duyduğu neredeyse takıntılı bağlılık, deriyi dokuma kadar akışkan hale getirme isteği, teknik olanı sezgisel olanla birleştirme disiplini… Bunların hiçbiri gösteriş için değil. Hepsi işin kendisi için.

Renk paleti bile bir manifesto üzereydi: mürekkep mavisi, yanık gri, kahve, prunoir (erik siyahı)… Ve bir anda beliren turuncu bir astar, Plume Fourre-Tout On Radio çantası — gecede atılan bir kahkaha üzere. Kendini fazla ciddiye almayan ancak duruşundan da ödün vermeyen bir mizah.

Ve tahminen de en değerlisi şu: Bu bir veda yazısıysa bile içinde üzüntü yok.

“Üzgün değilim, mutluyum” diyor Nichanian. Zira bu karar bir kaçış değil bir tamamlanma. Seyahat etmek, diğer bir yerde yaşamak, öbür bir ritim denemek… Hayatla bağını koparmadan, yalnızca yön değiştirmek.

Finalde, salonun tavanında asılı duran tüm ekranlar birebir anda geçmişe açıldı. Yıllar boyunca verilmiş podyum selamları üst üste bindi; tıpkı yürüyüş, tıpkı duruş, tıpkı sakinlik… Véronique Nichanian’ın vakti tek bir ana sıkıştı. Alkışlar yükseldiğinde herkes ayaktaydı. Bu bir refleks değildi, şuurlu bir teşekkürdü. Alkışlanan şey bir son değildi, bir tutarlılıktı. Yüksek sesle anlatılmamış fakat yıllar boyunca sabırla inşa edilmiş bir çizgiye duyulan hürmetti.

O an şunu düşündüm: Kimi dizayncılar iz bırakır, kimileri yol açar. Nichanian geride bir iz ve yürünebilir bir yol bıraktı. Giysilerinin hâlâ hareket halinde olmasının sebebi de bu tahminen — bir periyoda değil, bir hayata ilişkin olmaları. Alkışlar durduğunda defile bitmişti fakat öykü kapanmamıştı. Zira uygun yapılmış bir şey asla hakikaten veda etmez, yalnızca sessizce yer değiştirir. Ve Hermès erkeği, her zamanki üzere, yoluna devam eder.

Hermès erkeği yoluna devam edecek. Fakat artık onun arkasında, bağırmadan öğreten bir miras var.

Sessizce. Kalıcı biçimde. Tıpkı yeterli yapılmış bir giysi üzere.

Hermès